|
Klasyfikacja wad szczękowo-zgryzowych oparta jest na podziale w stosunku do trzech płaszczyzn przestrzennych. 1) W stosunku do płaszczyzny pośrodkowej (strzałkowej) 2) W stosunku do płaszczyzny oczodołowej 3) W stosunku do płaszczyzny poziomej (horyzontalnej) | Płaszczyzna strzałkowa 1. Zgryz krzyżowy ( vestibulocclusio ) a) całkowity (prawo lub lewostronny) b) cześciowy - przedni (prawo lub lewostronny) - boczny : jednostronny (prawo lub lewostronny), obustronny 2. Boczne przemieszczenie żuchwy ( positio mandibulae lateralis ) a) czynnościowe b) morfologiczne – laterogenia 3. Zgryz przewieszony ( linguocclusio ) a) jednostronny (prawo lub lewostronny) b) obustronny | Płaszczyzna oczodołowa 1. Tyłozgryz ( distocclusio ) a) częściowy b) całkowity c) rzekomy 2. Tyłożuchwie ( positio mandibulae posterior ) a) czynnościowe b) morfologiczne - retrogenia 3. Przodozgryz ( mesiocclusio ) a) częściowy b) całkowity c) rzekomy 4. Przodożuchwie ( positio mandibulae anterior ) a) czynnościowe b) morfologiczne – progenia | Płaszczyzna pozioma 1. Zgryz otwarty ( occlusio aperta ) a) częściowy przedni b) częściowy boczny - jednostronny (prawo lub lewostronny) - obustronny c) całkowity 2. Zgryz głęboki ( occlusio profunda ) a) częściowy b) całkowity c) rzekomy |
Wady poprzeczne 1. Zgryz krzyżowy całkowity: • Zachodzenie połowy łuku zębodołowego dolnego na górny (dopuszczalne jest zmniejszenie lub zwiększenie o jeden ząb sieczny liczby zębów objętych zgryzem krzyżowym) • Linia symetrii może (ale nie musi) być zachowana • W rysach twarzy: asymetryczny układ warg po stronie wady (zapadnięcie wargi górnej i uwypuklenie wargi dolnej)
2. Zgryz krzyżowy częściowy przedni: • Zachodzenie części lub całej grupy dolnych zębów przednich na górne • Przesunięcie linii pośrodkowej • W rysach twarzy: asymetryczny układ wad (zapadnięcie wargi górnej i uwypuklenie wargi dolnej po stronie wady)
3. Zgryz krzyżowy częściowy boczny: • Odwrotny nagryz w obrębie zębów bocznych (zęby boczne żuchwy zachodzą na zęby boczne szczęki) • Linia pośrodkowa nie jest przesunięta • Rysy twarzy bez zmian
4. Boczne czynnościowe przemieszczenie żuchwy: • Po stronie przemieszczenia zgryz krzyżowy częściowy lub całkowity (po stronie przeciwnej może być mniej lub bardziej zaznaczony zgryz przewieszony) • Przesunięcie linii pośrodkowej • W rysach twarzy: asymetryczny układ warg po stronie wady (zapadnięcie wargi górnej i uwypuklenie wargi dolnej), przesunięcie bródki w stronę zgryzu krzyżowego • Test czynnościowy jest dodatni – asymetria twarzy spowodowana jest nieprawidłowym zwieraniem łuków zębowych
5. Boczne morfologiczne przemieszczenie żuchwy: • Po stronie przemieszczenia zgryz krzyżowy częściowy lub całkowity (po stronie przeciwnej może być mniej lub bardziej zaznaczony zgryz przewieszony) • Przesunięcie linii pośrodkowej • W rysach twarzy: asymetryczny układ warg po stronie wady (zapadnięcie wargi górnej i uwypuklenie wargi dolnej), przesunięcie bródki w stronę zgryzu krzyżowego • Test czynnościowy ujemny – asymetria twarzy jest spowodowana niedorozwojem lub przerostem trzonu i gałęzi żuchwy
6. Zgryz przewieszony • Zęby boczne górne swoimi powierzchniami podniebiennymi stykają się z powierzchniami policzkowymi zębów dolnych • W rysach twarzy: dysproporcja szerokości górnej i dolnej twarzy Wady dotylne 1. Tyłozgryz częściowy • I klasa Angle’a • II klasa kłowa (zahamowanie wzrostu doprzedniego części zębodołowej żuchwy w odcinku przednim) • Szpara przednio-tylna między górnymi i dolnymi siekaczami • W rysach twarzy: cofnięcie lub wywinięcie wargi dolnej, pogłębienie bruzdy wargowo-bródkowej
2. Tyłozgryz całkowity • Cofnięcie całego łuku zębodołowego dolnego w stosunku do górnego • II klasa Angle’a / w uzębieniu mlecznym płaszczyzna końcowa łamana do tyłu • II klasa kłowa • Szpara przednio-tylna między górnymi i dolnymi siekaczami • W rysach twarzy: cofnięcie lub wywinięcie wargi dolnej, pogłębienie bruzdy wargowo-bródkowej
3. Tyłozgryz rzekomy • Pozorne cofnięcie dolnego łuku zębowego, spowodowane nadmiernym wzrostem doprzednim wyrostka zębodołowego szczęki w stosunku do mózgowej części czaszki • I lub II klasa Angle’a • II klasa kłowa • W rysach twarzy: wysunięcie wargi górnej i okolicy podnoskowej
4. Tyłożuchwie czynnościowe • II klasa Angle’a / w uzębieniu mlecznym płaszczyzna końcowa łamana do tyłu • II klasa kłowa • Szpara przednio-tylna między górnymi i dolnymi siekaczami • W rysach twarzy: cofnięcie lub wywinięcie wargi dolnej, pogłębienie bruzdy wargowo-bródkowej, cofnięcie bródki poza pole biometryczne • Test czynnościowy wysuwania żuchwy dodatni (dotylne ustawienie prawidłowo zbudowanej żuchwy w stosunku do szczęki)
5. Tyłożuchwie morfologiczne • II klasa Angle’a / w uzębieniu mlecznym płaszczyzna końcowa łamana do tyłu • II klasa kłowa • Szpara przednio-tylna między górnymi i dolnymi siekaczami • W rysach twarzy: cofnięcie lub wywinięcie wargi dolnej, pogłębienie bruzdy wargowo-bródkowej, cofnięcie bródki poza pole biometryczne • Test czynnościowy wysuwania żuchwy ujemny (zaburzona budowa żuchwy) Wady doprzednie 1. Przodozgryz częściowy • I klasa Angle’a • III klasa kłowa (zwiększenie doprzedniego wzrostu części zębodołowej żuchwy w odcinku przednim) • Odwrotny nagryz zębów przednich • W rysach twarzy: wysunięcie wargi dolnej, wygładzenie bruzdy wargowo-bródkowej
2. Przodozgryz całkowity • Wysunięcie całego dolnego łuku zębowego w stosunku do górnego • III klasa Angle’a / w uzębieniu mlecznym płaszczyzna końcowa łamana do przodu • III klasa kłowa • Odwrotny nagryz zębów przednich • W rysach twarzy: wysunięcie wargi dolnej, wygładzenie bruzdy wargowo-bródkowej
3. Przodozgryz rzekomy • Pozorne wysunięcie dolnego łuku zębowego na tle zahamowania doprzedniego wzrostu szczęki w odniesieniu do mózgowej części czaszki • I lub III klasa Angle’a • III klasa kłowa • Odwrotny nagryz zębów przednich • W rysach twarzy: zapadnięcie wargi górnej i okolicy wargi górnej
4. Przodożuchwie czynnościowe • III klasa Angle’a / w uzębieniu mlecznym płaszczyzna końcowa łamana do przodu • III klasa kłowa • Odwrotny nagryz zębów przednich • W rysach twarzy: wysunięcie wargi dolnej i bródki, wygładzenie bruzdy wargowo-bródkowej • Test czynnościowy cofania bródki dodatni
5. Przodożuchwie morfologiczne • III klasa Angle’a / w uzębieniu mlecznym płaszczyzna końcowa łamana do przodu • III klasa kłowa • Odwrotny nagryz zębów przednich • W rysach twarzy: wysunięcie wargi dolnej i bródki, wygładzenie bruzdy wargowo-bródkowej • Test czynnościowy cofania bródki ujemny Zgryzy otwarte 1. Zgryz otwarty częściowy przedni • Szpara niedogryzowa między zębami przednimi (skrócenie wyrostka zębodołowego szczęki i części zębodołowej żuchwy w odcinku przednim) • Rysy twarzy bez zmian
2. Zgryz otwarty częściowy boczny • Szpara niedogryzowa po jednej lub po obu stronach łuków zębowych (skrócenie wyrostków zębodołowych w odcinkach bocznych) • Rysy twarzy bez zmian
3. Zgryz otwarty całkowity • Rozległa szpara niedogryzowa, związana ze znacznym rozchyleniem podstaw szczęk • W rysach twarzy – wydłużenie odcinka szczękowego Zgryzy głębokie 1. Zgryz głęboki częściowy • Zwiekszenie nagryzu pionowego zębów siecznych (spowodowane nadmiernym wzrostem przedniej części wyrostka zębodołowego szczęki) • Dwupoziomowa płaszczyzna zgryzu • Rysy twarzy bez zmian (w nadgryzie niepowikłanym)
2. Zgryz głęboki całkowity • Głębokiemu nagryzowi pionowemu zębów siecznych towarzyszą niskie wyrostki zębodołowe w odcinkach bocznych • W rysach twarzy – skrócenie odcinka szczękowego
3. Zgryz głęboki rzekomy • Obniżenie zwarcia na skutek utraty uzębienia lub zniszczenia powierzchni żujących zębów bocznych • W rysach twarzy – skrócenie szczękowego odcinka twarzy
Bibliografia: „Zarys współczesnej ortodoncji” Irena Karłowska „Ortopedia szczękowa” Florentyna Łabiszewska-Jaruzelska
Powiązane artykuły:
Komentarze
 |