|
 Wybrane choroby i stany często występujące u pacjentów stomatologicznych - pacjenci z grupy podwyższonego ryzyka.
Po przeprowadzeniu wywiadu medycznego lekarz stomatolog powinien znać stan ogólny każdego ze swoich pacjentów. Zwykle z uwagi na fakt, że leczenie u przeważającej większości pacjentów nie wiąże się z jakimś poważniejszym ryzyka, stąd też klinicyści często za nad to ufają swojej wiedzy i umiejętnościom i nie wdrażają specjalnego postępowania dla pacjentów z grupy ryzyka.
Warto pamiętać o fakcie zgłoszenia przez pacjenta jakiejkolwiek choroby ogólnoustrojowej, która mogłaby być przeciwwskazaniem do wykonania zabiegów w jamie ustnej i przy każdej wizycie takiego pacjenta kontrolować jego stan ogólny (pytać o: przyjmowanie nowych leków, zaostrzenie się objawów choroby itp.) Warto też postępować według zasady, iż każdy pacjent jest potencjalnie obciążony i nawet jeśli nie zgłasza on dolegliwości, należy bacznie obserwować jego stan ogólny podczas każdego wykonywanego postępowania stomatologicznego. Najczęstszymi chorobami, z jakimi klinicysta może się spotkać u swoich pacjentów to choroby układu sercowo – naczyniowego. Wraz z rozwojem cywilizacji doszło do zwiększonej zachorowalności na choroby układu krążenia, tak, że wiele z nich nazywanych jest chorobami cywilizacyjnymi. W Polsce są odpowiedzialne za 50% liczby zgonów (według Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego). DUSZNICA BOLESNADusznica bolesna (stabilna) jest postacią choroby niedokrwiennej serca. Jest przykładem schorzenia, w którym zastaje zachwiana równowaga pomiędzy zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen, a jego podażą. Zapotrzebowanie to może znacznie wzrastać w takich sytuacjach, jak np. wysiłek fizyczny, sytuacja stresowa (np. wynikająca z przebywania w gabinecie stomatologicznym).
Głównym objawem jest ból pochodzenia sercowego, umiejscowiony najczęściej za mostkiem, spowodowany niedostatecznym zaopatrzeniem mięśnia sercowego w tlen. Ból towarzyszy często pacjentom poddanym czynnikom stresującym. Stąd możliwość wystąpienia takich objawów u pacjentów stomatologicznych. U osób zdrowych w takich sytuacjach naczynia wieńcowe (tętnice doprowadzające krew do mięśnia sercowego) rozszerzają się i zwiększają ilość utlenowanej krwi dopływającej do komórek serca. W przypadku zmienionych naczyń wieńcowych, np. w miażdżycy, reakcja taka jest niewystarczająca. W niedotlenionym sercu powstają substancje, które drażnią znajdujące się tam zakończenia nerwowe powodując dolegliwości bólowe.
Najczęstsze objawy, mogące zostać dostrzeżone przez stomatologa:
• Ból o charakterze ucisku, ściskania lub pieczenia umiejscowiony zwykle za mostkiem
• Ból może promieniować do lewej ręki, barku, żuchwy, szyi, gardła lub do pleców
• Charakter bólu może być zmienny, nierzadko może dawać uczucie pociągania, drętwienia ręki i palców lub przypominać dolegliwości żołądkowe (jak podczas niestrawności)
• Nagła duszność
• Niepokój
ZAWAŁ MIĘŚNIA SERCOWEGOZawał mięśnia sercowego to martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem. Jest postacią choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego.
Objawy, które może zauważyć stomatolog:
• Bardzo silny ból w klatce piersiowej (może być znacznie osłabiony lub nawet nieobecny u osób chorych na cukrzycę), trwający ponad 20 minut, nieustępujący po odpoczynku i po nitratach (nitrogliceryna), piekący, dławiący, rozpierający, promieniujący do żuchwy, lewej kończyny górnej (lub obu)
• Panika, lęk
• Duszność
• Bladość
Powyżej wymienione objawy są podstawą do wezwania Pogotowia Ratunkowego.
Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego stosuje się specjalne postępowanie z pacjentami po przebytym zawale, a mianowicie:
• Konsultacja przed zabiegowa z lekarzem prowadzącym pacjenta ( kardiolog, lekarz rodzinny)
• Odstąpienie od wszelkich zabiegów na okres 6 miesięcy, chyba że pacjent wymaga pomocy doraźnej. Wówczas zabieg wykonuje się pod kontrolą kardiologa.
• Wdrożenie protokołu przeciwlękowego, suplementacja tlenu.
• Konieczność posiadania nitrogliceryny w gabinecie.
Chorzy po zawale serca są istotną grupą ryzyka w leczeniu endodontycznym. W ostrej fazie choroby jest ono zabronione, dopiero po upływie 6 miesięcy od zawału można przyjąć takiego pacjenta. W trakcie leczenia u pacjenta należy zredukować stres do minimum poprzez zastosowanie sedacji, stosowanie znieczulenia, by umożliwić praktycznie bezbolesny zabieg. Należy też zadbać o to, by cały zabieg wykonać w możliwie jak najkrótszym czasie. EPILEPSJAObok chorób układu krążenia istotną grupą pacjentów, którym lekarz stomatolog powinien poświęcić szczególną uwagę są epileptycy oraz kobiety ciężarne. Padaczka (epilepsja; choroba św. Walentego) jest najczęstszą chorobą ośrodkowego układu nerwowego. Epilepsja ma złożoną i różnorodną etiologię. Jej cechą charakterystyczną jest pojawienie się napadów padaczkowych, które są wyrazem przejściowych zaburzeń w czynności mózgu. Pojawiają się one na skutek nadmiernych, gwałtownych wyładowań bioelektrycznych w komórkach nerwowych. Napady przyjmować mogą różną formę, od krótkotrwałych epizodów zaburzeń świadomości, napadów przebiegających bez lub z utratą świadomości, po stan padaczkowy kończący się śpiączką włącznie.
Objawy mogące pojawiać się kolejno u tych chorych to:
• Skurcze kloniczne, toniczne, toniczno-kloniczne kończyn i tułowia
• Ślinotok
• Zasinienie spowodowane bezdechem
• Dojść może także do przygryzania języka, urazów zębów i błony śluzowej jamy ustnej. Silnymi bodźcami mogącymi wywołać napad padaczki mogą być:
• Bodźce świetlne
• Głośny, gwałtowny hałas towarzyszący atmosferze pracy w gabinecie stomatologicznym.
Należy pamiętać o tym, że zgłoszenie w wywiadzie padaczki jest często krępujące dla pacjenta i istnieje ryzyko, że pacjent nie zgłosi tego lekarzowi. Dlatego oprócz pytania o współistniejące choroby, powinno się uzyskać informacje o ewentualnym leczeniu specjalistycznym i przyjmowanych przez chorego lekach. W przypadku chorego na padaczkę ważne są informacje na temat przebiegu choroby, rodzaju napadów, ich nasilenia, częstości występowania oraz czynników je wywołujących.
Zabieg stomatologiczny należy przeprowadzać w atmosferze spokoju i możliwie bezboleśnie, zmniejszając do minimum stres związany z wizytą w gabinecie. Należy unikać gwałtownych ruchów, silnych bodźców świetlnych, dźwiękowych i zapachowych.
Lekarz stomatolog powinien posiadać odpowiednią wiedzę na temat choroby, aby rozpoznać objawy ataku epilepsji i udzielić pomocy w razie jego wystąpienia.
Sygnałami, które bezwzględnie powinny zaalarmować lekarza są:
• Nagłe zmiany nastroju pacjenta
• Wzrost pobudliwości
• Drażliwość
• Lęk
• Zblednięcie powłok skórnych i błon śluzowych
• Wystąpienie omamów słuchowych.
Symptomy te mogą być zwiastunem zbliżającego się ataku padaczki. CIĄŻALecząc kobietę ciężarną stomatolog musi pamiętać, że nie wpływa tylko bezpośrednio na jej zdrowie, ale także powinien zadbać o dobro płodu.
Zasady, o których należy pamiętać przy przyjmowaniu pacjentki ciężarnej:
• Jeśli to możliwe odstąpienie od wszelkich zabiegów chirurgicznych do czasu porodu
• Podawanie leków zgodnie z zaleceniami FDA (Departament Żywności i Leków), unikanie leków z grup D i X oraz stosowanie z należytą ostrożnością tych należących do grup B i C
• Przeciwwskazane podawanie aspiryny i ibuprofenu, gdyż grożą przedłużeniem ciąży, bądź krwawieniem poporodowym
• Unikanie leczenia pacjentki w pozycji leżącej na plecach (ucisk na żyłę główna i ograniczony przepływ krwi)
• Unikanie planowania zabiegów na pierwszy i ostatni trymestr ciąży
Bibliografia:
Koerner Karl R., „Chirurgia stomatologiczna w gabinetach ogólnodentystycznych”, Wrocław 2009
Powiązane artykuły:
Komentarze
 |
